Բացահայտիր Տավուշը. Ջուխտակ վանք․ Դիլիջանի անտառների թաքնված միջնադարյան գոհարը

Ջուխտակ վանքը (նաև հայտնի է որպես Պետրոսի վանք կամ Գիշերավանք) 12-13-րդ դարերի հայկական ճարտարապետական ուշագրավ համալիր է, որը գտնվում է Տավուշի մարզում՝ Դիլիջան քաղաքից ընդամենը 3 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Վանքը բազմած է անտառապատ բլրի լանջին, ինչն այն դարձնում է Հայաստանի ամենագեղատեսիլ պատմամշակութային կոթողներից մեկը։
Համալիրի «Ջուխտակ» ժողովրդական անվանումը նշանակում է «զույգ», ինչը խորհրդանշում է այստեղ կողք կողքի կանգնած երկու եկեղեցիները՝ Սուրբ Աստվածածինը և Սուրբ Գրիգորը։

Համալիրի գլխավոր եկեղեցին՝ Սուրբ Աստվածածինը, կառուցվել է 1201 թվականին Հայրապետ աբեղայի ջանքերով։ Այն իրենից ներկայացնում է քառանկյուն հատակագծով, ներսից խաչաձև գմբեթակիր կառույց, որի պատերին պահպանվել են արժեքավոր արձանագրություններ։
Երկրորդ եկեղեցին՝ Սուրբ Գրիգորը, կառուցվել է ավելի վաղ՝ 12-րդ դարում։ Այն կենտրոնագմբեթ կառույց է, որն աչքի է ընկնում իր զուսպ, բայց տպավորիչ ճարտարապետական լուծումներով։
Երկու եկեղեցիներն էլ կառուցված են բաց դեղնավուն սրբատաշ ֆելզիտից, ինչը նրանց հաղորդում է յուրահատուկ լուսավոր տեսք անտառի խիտ կանաչի ֆոնին։
Վանքի տարածքում պահպանվել է նաև միջնադարյան գերեզմանոց, որտեղ կարելի է տեսնել զարդանախշ խաչքարեր և տապանաքարեր։

Չնայած վանքն այսօր կիսավեր վիճակում է, այն հանդիսանում է Հայաստանի պետական պահպանության տակ գտնվող կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։
Դեպի վանք տանող արահետը հայտնի է իր բնական գեղեցկությամբ, ինչը Ջուխտակ վանքը դարձնում է իդեալական ուղղություն թե՛ պատմության սիրահարների, թե՛ էկոտուրիզմի հետևորդների համար։
Կոորդինատներ: 40.7589, 44.8166
Լուսանկարները` Հուշարձանների պահպանության Տավուշի մարզային ծառայության: