Ճանաչենք Տավուշի մարզում ծնված հայտնի մարդկանց. Զավեն Ալավերդյան. մաթեմատիկոսի ճշգրտությունն ու գրողի կենդանի խոսքը տավուշյան արմատներում
Հայ գրականության, մանկավարժության և լրագրության ոլորտում իր ուրույն ու ծանրակշիռ ավանդն ունի Զավեն Ալավերդյանը, ում կյանքն ու գործունեությունը սերտորեն շաղկապված են հայրենի Տավուշի աշխարհի և մշակութային ժառանգության հետ:
Նա ծնվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 20-ին Նոյեմբերյանի շրջանի Բարեկամավան գյուղում՝ ուսուցիչների ընտանիքում, ինչն էլ կանխորոշել է նրա սերն ու նվիրումը կրթության ու գրքի հանդեպ:
Նախնական կրթությունը ստացել է Դոստլուի ութամյա դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել և ավարտել է Նոյեմբերյան ավանի միջնակարգ դպրոցը: Դեռևս դպրոցական տարիներին ի հայտ է եկել նրա սերը խոսքի և գրականության հանդեպ. 1964 թվականին հայ գրականության հանրապետական օլիմպիադայում նա արժանացել է երկրորդ կարգի մրցանակի:
Չնայած գրական նախասիրություններին, Զավեն Ալավերդյանի բարձրագույն կրթությունն ընթացել է ճշգրիտ գիտությունների հունով: 1967-1973 թվականներին նա սովորել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետում: Մաթեմատիկայի հանդեպ ունեցած խորը գիտելիքներն ու վերլուծական միտքը նրան ուղեկցել են ողջ կյանքի ընթացքում՝ դառնալով նրա մանկավարժական գործունեության հենասյունը: 1974 թվականից նա աշխատանքի է անցել Իջևանի ինդուստրիալ-տեխնոլոգիական տեխնիկումում, որը հետագայում վերանվանվել է «Տավուշի տարածաշրջանային պետական քոլեջ», իսկ ավելի ուշ՝ «Տավուշի Պատրիկ Տէվէճեան տարածաշրջանային քոլեջ»:
Որպես մաթեմատիկայի դասախոս նա այստեղ պաշտոնավարում է մինչ օրս՝ կրթելով ու դաստիարակելով մի քանի սերունդ: Բացի այդ, 1991-1996 թվականներին համատեղության կարգով դասախոսել է նաև ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղում:
Գիտամանկավարժական ասպարեզում Զավեն Ալավերդյանը դրսևորել է բարձր պրոֆեսիոնալիզմ և մեթոդական նորարարություն:
Տասնամյակներ շարունակ նա ղեկավարել է Իջևանի տեխնիկումի մաթեմատիկայի արտադասարանական խմբակը, ակտիվորեն մասնակցել է մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկային նվիրված համամիութենական գիտաժողովներին: Նրա կողմից առաջադրված և լուծված բարդ մաթեմատիկական խնդիրները պարբերաբար տպագրվել են հեղինակավոր «Математика в школе», «Квант» և «Մաթեմատիկան և ֆիզիկան դպրոցում» ամսագրերում: Այս արդյունավետ աշխատանքի համար ԽՍՀՄ լուսավորության նախարարությունը և «Математика в школе» ամսագրի խմբագրությունը երկու անգամ նրան արժանացրել են պատվոգրերի:
Մանկավարժական գործունեությանը զուգահեռ, նա ծավալել է ակտիվ հասարակական, լրագրողական և խմբագրական աշխատանք:
2001-2006 թվականներին խմբագրել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի «Իջևանի ուսանող» թերթը: Նրա գրչին են պատկանում տեղական, հանրապետական, նախկին միութենական մամուլում և սոցիալական ցանցերում տեղ գտած բազմաթիվ հրապարակումներ, որոնք վերաբերում են քաղաքական, սոցիալական և կրթական արդիական խնդիրներին: Զավեն Ալավերդյանը հանդիսանում է Հայաստանի ժուռնալիստների միության, ինչպես նաև ԱՄՆ հայ գրողների միության և Համահայկական գրողների միության անդամ:
Որպես գրող և արձակագիր, Զավեն Ալավերդյանն աչքի է ընկնում ինքնատիպ ոճով, կենդանի լեզվով և գյուղական կոլորիտի նուրբ զգացողությամբ: Նրա ստեղծագործություններն արժանացել են գրչակից ընկերների և ընթերցողների բարձր գնահատականին: Բանաստեղծուհի Անահիտ Երեմյանն իր հիացմունքն է արտահայտել նրա ստեղծագործական հոգու և հարազատ տխրության հանդեպ, իսկ Լևոն Բլբուլյանն ու Սամվել Բեգլարյանը հատուկ ընդգծել են նրա պատմվածքների համոզիչ, կենդանի լեզուն և գյուղական կյանքի հավաստի պատկերումը, հատկապես նշելով «Կողպեքը» պատմվածքը, որը թարգմանվել է նաև ռուսերեն և վրացերեն: Լ. Միրիջանյանն իր «Տավշո արմատներ» գրքում նույնպես անդրադարձել է նրա գրական ու գիտամանկավարժական գործունեությանը:
Զավեն Ալավերդյանի հրատարակած գրքերի ցանկը հարուստ է և բազմաժանր: Այն ներառում է «Հիշողության շառավիղներ» չափածո և արձակ ստեղծագործությունների ժողովածուն (2005), «Տավշո էսքիզներ» (2007) և «Գրական Տավուշ» (2008) պատմվածքների մատենաշարերը, «21-րդ դարի դառնախոհեր» մանրապատումների ժողովածուն (2015), ինչպես նաև «Ջրի թատրոն» արձակ երգիծապատումները (2015), «Ճեպատողեր»-ը (2015) և «Կեսդարյա ուղի» աշխատությունը (2017):
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ՝ Արտակ և Արթուր Ալավերդյանները, ովքեր շարունակում են կրել տավուշյան արմատների ու մշակութային հարուստ ավանդույթների ոգին: