Ճանաչենք Տավուշի մարզի անվանի մարդկանց. Սերո Անտոնյան. Տավուշի լեռնային ակունքներից մինչև հայ դասական պոեզիայի անդաստանները

· Տավուշի Մարզ

Ճանաչենք Տավուշի մարզի անվանի մարդկանց. Սերո Անտոնյան. Տավուշի լեռնային ակունքներից մինչև հայ դասական պոեզիայի անդաստանները

Հայ գրականության պատմության էջերը հարուստ են այնպիսի անուններով, որոնք իրենց ստեղծագործական արմատներով սնվելով հայրենի բնաշխարհից, կարողացել են տեղական գույներն ու ապրումները վերածել համամարդկային ու հարատև արժեքների։

Այդպիսի ինքնատիպ դեմքերից է տաղանդավոր բանաստեղծ Սերո Սահակի Անտոնյանը, ում կյանքն ու ստեղծագործական ուղին անխզելիորեն կապված էին Տավուշի լեռնային հուռթի բնության և հայրենի եզերքի հանդեպ ունեցած անսահման նվիրումի հետ։

Ծնվելով 1935 թվականի նոյեմբերի 3-ին ՀԽՍՀ Նոյեմբերյանի շրջանի Դոստլու, հետագայում՝ Բարեկամավան գյուղում, նա իր մեջ կրում էր սահմանապահ գյուղի տոկունությունն ու լեռնային աղբյուրների ջրերի պես ջինջ հոգեկերտվածքը, ինչն էլ հետագայում դարձավ նրա ամբողջ պոետական աշխարհընկալման հիմնաքարը։

Սերո Անտոնյանի կրթական և մասնագիտական որոնումները սկիզբ առան հայրենի գյուղից, սակայն շուտով նրան բերեցին հանրապետության մշակութային ու արդյունաբերական կարևոր կենտրոններ։ 1955 թվականին երիտասարդ Սերոն տեղափոխվում է Կիրովական, ներկայիս Վանաձոր, որն այդ տարիներին ապրում էր մշակութային ու տնտեսական մեծ վերելք։ Այստեղ նա ընդունվում և 1957 թվականին հաջողությամբ ավարտում է տեղի բժշկական տեխնիկումը, ինչը վկայում է մարդասիրական գործին նվիրվելու նրա նախնական ձգտման մասին։ Սակայն գրականության ու լեզվի հանդեպ ունեցած անդիմադրելի սերն ու կոչումը նրան ուղղորդում են դեպի հումանիտար գիտություններ։

1959 թվականին նա ավարտում է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը՝ ստանալով պրոֆեսիոնալ բանասերի և մանկավարժի որակավորում, ինչը հարստացրեց նրա բառապաշարն ու հղկեց գրական ճաշակը։

Բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո Անտոնյանը լծվում է ակտիվ մանկավարժական, կրթական և հասարակական գործունեության՝ իր ստեղծագործական եռանդը ներդնելով սերունդների դաստիարակության գործում։ 1965-1972 թվականներին նա ստանձնում է Կիրովականի բարձրագույն դպրոցի ու գիտական հիմնարկների աշխատողների միության տան տնօրենի պատասխանատու պաշտոնը՝ դառնալով քաղաքի մտավորականության համախմբողն ու մշակութային կյանքի կազմակերպիչը։

Նրա հեղինակությունն ու մասնագիտական հմտությունները բարձր են գնահատվում նաև բուհական համակարգում. 1970-1976 թվականներին նա դասախոսում է Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտում՝ ուսանողներին հաղորդակից դարձնելով սփյուռքահայ գրականության հարուստ ու բազմաշերտ ժառանգությանը։

Այնուհետև նա իր կազմակերպչական տաղանդն է ներդնում հանրակրթության ոլորտում՝ երկար տարիներ պաշտոնավարելով որպես Կիրովականի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցի տնօրեն, որտեղ թողնում է անջնջելի հետք ու վայելում գործընկերների ու աշակերտների սերն ու հարգանքը։

Որպես բանաստեղծ, Սերո Անտոնյանի մուտքը գրական աշխարհ եղավ հաստատուն և ինքնատիպ։ Նրա ստեղծագործությունները աչքի էին ընկնում քնարականությամբ, հայրենասիրական խորը զգացումներով և մարդու ներաշխարհի նուրբ վերլուծությամբ։

Նրա առաջին լուրջ հաջողությունը եղավ 1965 թվականին Երևանի «Հայաստան» հրատարակչության կողմից լույս տեսած «Բարի լույս» ժողովածուն, որն ընդգրկում էր 61 էջ և անմիջապես գրավեց գրականագետների ու ընթերցողների ուշադրությունը։ Դրան հաջորդեց 1974 թվականին հրատարակված «Ջուլալ աղբյուր» խորագրով 102 էջանոց գիրքը, որտեղ հեղինակը հանդես է գալիս որպես հասուն արվեստագետ՝ գովերգելով հայրենի բնությունն ու մաքրամաքուր մարդկային հարաբերությունները։ 1980 թվականին «Սովետական գրող» հրատարակչությունը լույս է ընծայում նրա «Աստղետ ամառ» 84 էջանոց ժողովածուն, իսկ 1985 թվականին նույն հրատարակչությամբ տպագրվում է նրա ամենածավալուն ու հանրագումարային գործերից մեկը՝ «Նշենի» խորագրով 172 էջանոց ժողովածուն։ Այս բեղմնավոր գրական գործունեության և ակնառու վաստակի շնորհիվ Սերո Անտոնյանը 1984 թվականին պաշտոնապես անդամագրվում է ԽՍՀՄ գրողների միությանը, ինչը նրա տաղանդի պաշտոնական ճանաչումն էր հասարակության կողմից։

Սերո Անտոնյանի կյանքի երկրային ուղին ավարտվեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ 77 տարեկան հասակում, թողնելով հարուստ և անմահ գրական ժառանգություն։ Նրա մարմինն ամփոփվեց հայրենի Տավուշի մարզի Բարեկամավան գյուղում, թեև պատմական որոշ աղբյուրներ հիշատակում են նաև նրա հուղարկավորությունը հարևան Բագրատաշեն գյուղում, ինչը վկայում է այն մասին, որ նա սիրված ու հարգված էր ողջ սահմանամերձ տարածաշրջանում։

Նրա պոեզիան այսօր էլ շարունակում է ապրել, հնչել ու ջերմացնել ընթերցողների հոգիները՝ մնալով հայ մշակույթի և հատկապես Տավուշի գրական ավանդույթների անբաժանելի մասը։

Նրա անունն ու ստեղծագործությունները հավերժ կմնան հայ գրականության ոսկե ֆոնդում՝ որպես հայրենիքի, բնության և մարդկային վեհ արժեքների անխոնջ գովերգու։