Բացահայտիր Տավուշը. Աղավնավանք. 12-13-րդ դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձանախմբի պատմաիրավական և կառուցվածքային բնութագիրը
Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Աղավնավանք գյուղի հարևանությամբ՝ «Աղնաբաթ» անտառամասի խորքում է գտնվում միջնադարյան հայկական ճարտարապետության արժեքավոր նմուշներից մեկը՝ Աղավնավանքի վանական համալիրը, որը հայտնի է նաև Աղնաբաթի վանք կամ Անապատ Սուրբ Աստվածածին անուններով։
Համալիրի հիմնական կառույցները թվագրվում են 12-րդ դարի վերջին և 13-րդ դարի սկզբին, ինչը համընկնում է հայկական մշակութային և տնտեսական վերելքի ժամանակաշրջանի հետ։ Ճարտարապետական ոճով այն պատկանում է զարգացած միջնադարի հայկական եկեղեցաշինության դասական դպրոցին։
Եկեղեցին կառուցված է դեղնավուն սրբատաշ քարից և աչքի է ընկնում իր կառուցվածքային ամրությամբ, չնայած ներկայումս գտնվում է կիսավեր վիճակում։
Հուշարձանախմբի առանձնահատկություններից է դրա տեղադրությունը բնական միջավայրում. այն շրջապատված է հազվագյուտ կենի (կարմրածառ) տեսակի ծառերով, որոնք հանդիսանում են արգելոցային և բարձր գնահատվող բնական ժառանգություն։
Համալիրը բաղկացած է գլխավոր եկեղեցուց, որի շուրջը պահպանվել են միջնադարյան գյուղատեղիի մնացորդներ, օժանդակ շինությունների հիմքեր և հին գերեզմանոցի հետքեր։ Եկեղեցու հարավային պատի տակ կան արձանագրություններ, որոնք վկայում են կառույցի հիմնադրման և պատմական համատեքստի մասին։ Որպես մշակութային ժառանգության հուշարձան, Աղավնավանքն ունի պետական պահպանության կարգավիճակ և ներկայացնում է գիտական մեծ հետաքրքրություն թե՛ իր ճարտարապետական լուծումների, թե՛ էկո-միջավայրի հետ ներդաշնակության տեսանկյունից։
Կոորդինատներ՝ 40.7183, 45.0931