Բացահայտիր Տավուշը. Չինարի. Տավուշի սահմանապահ արծիվն ու դարավոր պատմության վկան
Չինարի գյուղը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի ամենաուշագրավ և ռազմավարական նշանակություն ունեցող սահմանամերձ բնակավայրերից մեկը։
Այն ներառված է խոշորացված Բերդ համայնքի կազմում և տեղակայված է հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ, ինչը տեղի բնակիչներին դարձնում է հայրենի սահմանների յուրօրինակ պահապաններ։ Բնակավայրն ունի աշխարհագրական բարենպաստ և գեղատեսիլ դիրք․ այն գտնվում է Գարդմանի արևմտյան լեռնաբազուկի արևմտահայաց լանջի ստորոտում՝ Աղնջա գետի աջակողմյան ափին։ Չինարին իր վարչական կենտրոն Բերդ քաղաքից հեռու է ընդամենը 14 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, մինչդեռ մարզկենտրոն Իջևանից հեռավորությունը կազմում է 102 կիլոմետր, իսկ մայրաքաղաք Երևանից՝ 235 կիլոմետր։
Գյուղի ժողովրդագրական պատմությունն ու դինամիկան արտացոլում են տարածաշրջանի պատմական զարգացումները։ Դեռևս 1965 թվականի տվյալներով բնակավայրն ունեցել է բավականին խիտ բնակեցվածություն՝ բաղկացած լինելով 320 տնտեսությունից և 1661 բնակչից։
Ժամանակի ընթացքում, պայմանավորված սահմանային իրավիճակով և միգրացիոն գործընթացներով, բնակչության թվաքանակը կրել է փոփոխություններ։
Համաձայն 2011 թվականի Հայաստանի Հանրապետության համապետական մարդահամարի պաշտոնական արդյունքների՝ Չինարիի մշտական բնակչությունը կազմել է 887 մարդ, իսկ առկա բնակչությունը՝ 814 մարդ։ Տեղի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ՝ ցուցաբերելով տոկունություն և կապվածություն հայրենի հողին։
Չինարին առանձնանում է նաև իր հարուստ պատմամշակութային ժառանգությամբ, ինչը վկայում է տարածքի դարավոր հայկական արմատների մասին։ Դեռևս 2004 թվականի դրությամբ պետության կողմից պաշտպանվող պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պաշտոնական ցանկում ներառվել է 10 միավոր հուշարձանախումբ՝ ընդհանուր առմամբ 27 անուն տարբեր հուշարձաններով։
Գյուղի պատմական հարստության վառ ապացույցներից են բնակավայրից ընդամենը 1․5 կիլոմետր դեպի հյուսիս գտնվող հնագիտական շերտերը, որոնք թվագրվում են մ․թ․ա․ ժամանակաշրջանով։
Բացի այդ, Չինարիի անմիջական հարևանությամբ՝ բլրի վրա, վեր է խոյանում միջնադարյան հայկական ճարտարապետության գոհարներից մեկը՝ Խորանաշատ վանքը, որը պատմականորեն եղել է հոգևոր և կրթական կարևորագույն կենտրոն։
Այս հուշարձանների առկայությունը գյուղին հաղորդում է բացառիկ մշակութային արժեք՝ դարձնելով այն կարևոր կետ Տավուշի մարզի պատմական դիմագծի պահպանման գործում։
Կոորդինատներ` 40°50′59″N 45°34′19″