Բացահայտիր Տավուշը. Այգեպար. Տավուշի սահմանապահ ու կանաչ անկյունը
Այգեպարը գեղատեսիլ և ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող սահմանամերձ բնակավայր է Հայաստանի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում՝ Տավուշի մարզի Բերդ համայնքում (նախկին Շամշադինի շրջանում)։
Այս ինքնատիպ գյուղը տեղակայված է տարածաշրջանի կենտրոն հանդիսացող Բերդ քաղաքից ընդամենը 7 կմ դեպի հյուսիս-արևելք՝ հոսող Տավուշ գետի ձախակողմյան ափամերձ հովտում։ Բնակավայրն ունի ծովի մակերևույթից 680 մետր բարձրություն, ինչը նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում տեղական էկոհամակարգի համար։ Գյուղի պաշտոնական լեզուն հայերենն է, ժամային գոտին համապատասխանում է UTC+4-ին, իսկ տեղաբնակներին ավանդաբար անվանում են այգեպարցիներ։
Բնակավայրի հիմնադրումն ու զարգացումը սերտորեն կապված են խորհրդային տարիների արդյունաբերական առաջընթացի հետ։ Այն հիմնադրվել է 1937 թվականին՝ որպես տեղի ծխախոտի արտադրությանը սպասարկող բանվորական ավան։ Հենց այս պատճառով էլ իր գոյության սկզբնական շրջանում բնակավայրը պաշտոնական փաստաթղթերում հիշատակվում էր «Ֆերմենտացիոն գործարանին կից ավան» նկարագրական անվանումով։
Տասնամյակներ անց՝ հաշվի առնելով բնակավայրի ընդլայնումն ու կանաչապատ միջավայրը, 1964 թվականի դեկտեմբերի 30-ին այն պաշտոնապես վերանվանվեց Այգեպար։
Գյուղի տնտեսության գլխավոր հիմնասյունը պատմականորեն եղել և շարունակում է մնալ ծխախոտի ֆերմենտացիայի գործարանը։
Այս ձեռնարկությունը առանցքային դեր ունի ողջ տարածաշրջանի համար, քանի որ այստեղ է վերամշակվում հարակից բնակավայրերի գյուղատնտեսական հումքի և բերքի հիմնական մասը՝ ապահովելով տեղի բնակչության կայուն զբաղվածությունն ու կենսամակարդակը։
Այգեպարի ժողովրդագրական պատմությունը և բնակչության թվաքանակի փոփոխություններն արտացոլում են տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական վայրիվերումները։ Ըստ արխիվային տվյալների՝ 1970 թվականին գյուղն ունեցել է 600 բնակիչ, իսկ 1979 թվականին արձանագրվել է թեթևակի նվազում՝ հասնելով 575-ի։
Բնակչության ամենաբարձր ցուցանիշը գրանցվել է խորհրդային տարիների մայրամուտին՝ 1989 թվականին, երբ այստեղ բնակվում էր 735 մարդ։ Հետագա անկախության շրջանում, պայմանավորված նաև սահմանամերձ գոտու դժվարություններով, նկատվել է արտագաղթի միտում. 2001 թվականին բնակչության թիվը կազմել է 609 մարդ։
Ըստ Հայաստանի 2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի վերջնական արդյունքների՝ Այգեպարի մշտական բնակչությունը կազմել է 485, իսկ փաստացի տեղում գտնվող առկա բնակչությունը՝ 443 մարդ։ Գյուղի ազգային կազմը լիովին միատարր է. այստեղ ապրում են հայեր, որոնք ունեն հարուստ հոգևոր ավանդույթներ և հանդիսանում են Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հետևորդներ։
Բնակավայրի տեղական ինքնակառավարումն ու վարչական կառավարումը երկար տարիներ իրականացվել է համայնքային ղեկավարի մակարդակով:
40°56'31"N 45°27'44"E