Բացահայտիր Տավուշը. Գոմաձոր՝ անտառում թաքնված պատմություն
«Գոմաձոր» պատմական գյուղատեղին իրենից ներկայացնում է հայկական միջնադարյան բնակավայրի տիպիկ օրինակ, որն այսօր լուռ վկայությունն է տարածաշրջանի հարուստ անցյալի:
Այն տեղակայված է Դիլիջան քաղաքի Թեղուտ թաղամասից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևելք ուղղությամբ՝ ծովի մակարդակից բարձր անտառային գոտում, Աղստև գետի աջ ափին։ Այս վայրը պատմամշակութային մեծ արժեք ունի, քանի որ պահպանում է 5-13-րդ դարերի հայկական գյուղատնտեսական և հասարակական կյանքի հետքերը։
Աշխարհագրական տեսանկյունից գյուղատեղին շատ մոտ է գտնվում «Փիչիկ» կոչվող մեկ այլ հնագույն բնակավայրի՝ նրանից բաժանվելով ընդամենը 2-3 կմ հեռավորությամբ, ինչը վկայում է այդ ժամանակահատվածում տվյալ ձորահովտի բավական խիտ բնակեցված լինելու մասին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այսօր գյուղատեղին մեծապես ավերված է և պատված է անտառային խիտ բուսականությամբ, հնագիտական առումով այն չափազանց կարևոր է՝ հատկապես իր տարածքում պահպանված մեծաքանակ խաչքարերի շնորհիվ։
Այդ խաչքարերը, որոնք հիմնականում վերագրվում են 12-րդ դարին, հանդիսանում են միջնադարյան հայկական մշակույթի, հավատքի և արհեստագործության բացառիկ նմուշներ, որոնք կրում են ժամանակաշրջանին բնորոշ զարդաքանդակների ու արձանագրությունների յուրահատուկ ոճը։ Գյուղատեղին անտառի մեջ թաքնված լինելով՝ այսօր դարձել է արշավային զբոսաշրջության հետաքրքրաշարժ վայր, քանի որ այն համադրում է պատմական հուշարձանների ուսումնասիրությունը Տավուշի բնության գեղատեսիլ արահետներով քայլարշավի հետ։
Հուշարձանի այս անմխիթար, սակայն պատմական շնչով լի վիճակը թույլ է տալիս այցելուներին պատկերացնել, թե ինչպես են հարյուրամյակներ առաջ մարդիկ ապրել, ստեղծագործել և դիմակայել ժամանակի մարտահրավերներին՝ թողնելով հետագա սերունդներին քարե այս անխոս վկաները։
Գոմաձոր գյուղատեղիի մոտավոր աշխարհագրական կոորդինատներն են.
Լայնություն (Latitude): 40.7656
Երկայնություն (Longitude): 44.9287
Նշում՝ Հուշարձանը գտնվում է խիտ անտառային տարածքում, ուստի խորհուրդ է տրվում նախապես ծանոթանալ տեղանքի քարտեզին և հնարավորության դեպքում օգտվել տեղացի ուղեկցորդի օգնությունից՝ անվտանգ և ճիշտ երթուղի ընտրելու համար: