Բացահայտիր Տավուշը. «Սև քար» («Օկոն») գյուղատեղի

«Սև քար» («Օկոն») գյուղատեղին Տավուշի մարզի պատմամշակութային ու բնական ամենահետաքրքիր, սակայն քիչ բացահայտված անկյուններից է: Այն տեղակայված է Ենոքավան բնակավայրից շուրջ 17 կիլոմետր հարավ-արևմուտք՝ Խաչաղբյուրի կիրճի վերին մասում գտնվող «Օկոն» անտառապատ հանդամասում:
Պատմությունն ու ժամանակագրությունը
Բնակատեղին ունի դարերի պատմություն. դրա ձևավորումն ու ակտիվ կյանքը վերագրվում են միջնադարից մինչև 20-րդ դարի առաջին կեսը: Այստեղ պահպանված տապանաքարերը, որոնցից շատերը թվագրվում են 19-20-րդ դարերին, վկայում են, որ տարածքն ունեցել է մշտական հայաբնակ բնակչություն և ակտիվ համայնքային կյանք:
Ճարտարապետական ու պատմական հուշարձանները
Գյուղատեղիի տարածքում պահպանվել են մի շարք արժեքավոր պատմական կառույցներ.
Օկոնավանք (Օկոնախաչ). Համալիրի կենտրոնական հոգևոր կառույցն է, որը կանգնեցվել է 1863 թվականին: Այն իրենից ներկայացնում է որձաքարի բեկորներով կառուցված 11x7 մ չափսերի եռանավ բազիլիկ եկեղեցի:
Տաճարի ներսում սրբատաշ սյուները հենարան են ծառայում տանիքը պահող կամարների համար, իսկ խորանի երկու կողմերում առկա են ավանդատներ: Մուտքի հարևանությամբ կանգնեցված են խաչքարեր:
Թևավոր խաչ. Վանքի դիմաց տեղադրված է 12-13-րդ դարերով թվագրվող թևավոր խաչ-քանդակ:
Բնակելի ու տնտեսական հետքեր. Անտառի խորքում նկատելի են հին տնատեղերի, պատերի հիմքերի և գերեզմանոցի մնացորդներ:
Բնությունն ու զբոսաշրջային արժեքը
«Օկոն» հանդամասն աչքի է ընկնում խիտ անտառներով, ժայռային զանգվածներով և կիրճային լանդշաֆտով: Հատկապես աշնանն այս տարածքը դառնում է քայլարշավային (hiking) և էկո-զբոսաշրջության ամենագրավիչ երթուղիներից մեկը Տավուշում: