27.09.2020. Անդառնալի ջրբաժան․ հիշողության, ցավի ու հույսի աշունը
Պատմության մեջ կան ամսաթվեր, որոնք անջնջելիորեն վերափոխում են ազգային ճակատագիրը՝ ստիպելով վերանայել անցյալն ու վերասահմանել ապագան։
2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ը մեր ժամանակակից պետականության ամենածանր փորձությունն էր․ օր, երբ լայնամասշտաբ պատերազմի իրողությունը վերջնականապես պատռեց տարածաշրջանային անվտանգության ու խաղաղության պատրանքները։
Այս ամսաթիվը հայոց գիտակցության մեջ արձանագրվեց ոչ միայն որպես ողբերգական կորուստների սկիզբ, այլև որպես հանրային զգոնության, քաղաքացիական պատասխանատվության և պետականաշինության նոր հանգրվան։
Այս օրը, առաջին հերթին, խորին ափսոսանքի ու անդառնալի ցավի վերապրումն է։
Անդառնալիորեն կորսվեց մեր հասարակության ամենակենսունակ, ստեղծարար ու ինտելեկտուալ ներուժը՝ մի ամբողջ սերունդ, որի չիրացված հնարավորությունները, չգրված գիտական ու մշակութային էջերը, չստեղծված արժեքները ծանրագույն բեռ մնացին մեր հավաքական ապագայի վրա։
Հայրենի բնօրրանի, պատմամշակութային ժառանգության և ենթակառուցվածքների կորուստը սոսկ տարածքային կամ նյութական վնաս չէ․ դա պետական համակարգերի, ռազմավարական պլանավորման և աշխարհաքաղաքական հաշվարկների թերացման դառն հետևանքն էր, որի գինը վճարվեց ամենաթանկով։
Այդուհանդերձ, այս ամսաթիվը պահանջում է գիտակցված շնորհակալություն և բարձրագույն խոնարհում։
Խոնարհում՝ այն զինվորների, սպաների ու կամավորականների անձնազոհության առջև, որոնք ռազմական գերակայության պայմաններում ցուցաբերեցին բացառիկ կամք ու նվիրում՝ պաշտպանելով պետականության գոյության իրավունքը։
Նրանց սխրանքը հուզական խոսքերի կարիք չունի․ այն հստակ պատգամ է՝ ազգային անվտանգությունը, ինքնիշխանությունը և քաղաքացու պաշտպանվածությունը բացարձակ արժեքներ են, որոնք հնարավոր է պահպանել միայն կազմակերպված, կայուն և ինստիտուցիոնալ ուժով։
Սեպտեմբերի 27-ը հանրային ինքնասրբագրման, պետականակենտրոն մտածողության և հավաքական զգոնության օրն է։
Անմահ հերոսների հիշատակին արժանի լինելու միակ ճանապարհը հուզական հայտարարություններից անցումն է իրատեսական քայլերի՝ գիտելիքահենք տնտեսության, մարտունակ բանակի, արդյունավետ դիվանագիտության և ամուր պետական ինստիտուտների կառուցմանը։
Սա է պատմական այն միակ պատասխանը, որն ափսոսանքն ու վիշտը վերածում է պետական տևական հզորության։
Փա՛ռք ու խոնարհո՛ւմ տղերքին, այն լույսի՛ց ու լույսի՛ նման։